Lijfrente uitkering: uitkeren, uitstellen of afkopen (2026)

Je lijfrente komt vrij en je kiest tussen drie routes: laten uitkeren, uitstellen of afkopen. Een lijfrente-uitkering is een periodieke uitkering uit je opgebouwde kapitaal, belast in box 1. Wat je netto per maand overhoudt hangt vooral af van de looptijd die je kiest en van je overige inkomen. Wat afkoop precies kost en wanneer de boete vervalt, staat op de pagina over lijfrente afkopen.

Hieronder reken je dat bedrag uit met de tarieven van 2026, en zie je per route wat die je kost.

Deze uitleg is informatief en geen fiscaal advies.

Je aanbieder stuurt je een brief zodra je einddatum in zicht komt. Vanaf dat moment heb je drie mogelijkheden, met heel verschillende gevolgen voor je belasting. Bij welke aanbieders je kunt laten uitkeren, staat in het overzicht van pensioensparen vergelijken.

	Uitkeren	Uitstellen	Afkopen
Wat je doet	Je zet je kapitaal om in periodieke uitkeringen	Je laat het geld staan en kiest later	Je laat het bedrag in één keer uitbetalen
Wanneer het mag	Vanaf vijf jaar vóór je AOW-leeftijd, met een langere looptijd	Tot uiterlijk het jaar waarin je vijf jaar ouder bent dan je AOW-leeftijd	Altijd, met een fiscale rekening erbij
Belasting	Per jaar over het bedrag dat je ontvangt	Nog niets, het kapitaal blijft buiten box 3	In één jaar over de hele waarde
Extra heffing	Geen	Geen	20% revisierente boven € 5.513
Waar je op let	De looptijd bepaalt je tarief	Je koersrisico loopt door bij beleggen	Je verliest vaak meer dan de helft

De meeste mensen komen uit bij uitkeren. De vraag is dan niet of je uitkeert, maar over hoeveel jaar je het uitsmeert. Dat besluit is bij een kapitaal van € 100.000 al snel duizenden euro’s waard.

Vul je kapitaal, je looptijd en je overige inkomen in. De tool rekent met de schijven, de algemene heffingskorting en de ouderenkorting van 2026, en laat zien wat er na belasting op je rekening staat.

Wat € 100.000 per maand oplevert

Bij een rente van 2,5% ziet het bruto maandbedrag er per looptijd zo uit. Een kortere looptijd geeft meer per maand en duwt je sneller in een hoger tarief.

Looptijd	Bruto per maand	Bruto per jaar	Netto per maand bij € 26.000 overig inkomen
5 jaar	€ 1.775	€ 21.297	€ 1.315
10 jaar	€ 943	€ 11.312	€ 754
15 jaar	€ 667	€ 8.001	€ 542
20 jaar	€ 530	€ 6.359	€ 431
25 jaar	€ 449	€ 5.383	€ 366

Let op de vijfjaarsvariant. Die keert € 21.297 bruto per jaar uit en tilt je totale inkomen naar € 47.297. Daarmee kom je boven de grens waarboven je ouderenkorting afloopt, en dat kost je extra.

De wet schrijft een minimale looptijd voor. Welke regel geldt, hangt af van het moment waarop je begint en van de vraag of je uitkeert via een bank of via een verzekeraar. Het verschil tussen die twee vormen leg ik uit bij wat is pensioensparen.

Uitkeringsvorm	Minimale looptijd	Maximum per jaar in 2026	Waar je terechtkunt
Oudedagslijfrente via een bank	Vijf jaar, als je start in of na het jaar van je AOW-leeftijd	Geen, mits de looptijd 20 jaar of langer is	Bank of beleggingsinstelling
Tijdelijke oudedagslijfrente	Vijf jaar, met een looptijd korter dan 20 jaar	€ 27.192	Bank of verzekeraar
Levenslange oudedagslijfrente	Tot je overlijden	Geen	Alleen een verzekeraar
Start vóór je AOW-leeftijd	20 jaar plus het aantal volle jaren dat je jonger bent	Geen	Bank of verzekeraar
Overbruggingslijfrente uit oud kapitaal	Loopt tot je AOW-leeftijd of tot je 65e	€ 63.288	Alleen voor kapitaal van vóór 2006

De regel van 20 jaar plus, uitgelegd

Wil je eerder beginnen dan je AOW-leeftijd, dan moet je uitkering langer lopen. De Belastingdienst rekent met 20 jaar plus het aantal volle jaren dat je bij de eerste uitkering jonger bent dan je AOW-leeftijd.

Een voorbeeld van de Belastingdienst zelf: je bereikt je AOW-leeftijd op 67 jaar en start je uitkering op 63 jaar en 2 maanden. Je bent dan drie volle jaren te vroeg, dus je uitkering loopt minimaal 20 plus 3 is 23 jaar.

Die regel maakt vroeg starten minder aantrekkelijk dan het lijkt. Je maandbedrag wordt lager doordat je het over meer jaren uitsmeert, en je betaalt over de eerste jaren nog het volle tarief inclusief AOW-premie.

Uiterlijk starten

Je uitkering moet uiterlijk beginnen in het jaar waarin je vijf jaar ouder bent dan je AOW-leeftijd. Ben je in 2026 67 jaar geworden, dan is 2031 je laatste jaar. Kom je daar overheen, dan ziet de Belastingdienst je hele kapitaal als afgekocht, met inkomstenbelasting over de volle waarde plus 20% revisierente.

Je uitkering telt als inkomen in box 1. Je aanbieder houdt loonheffing in en maakt het restant over. Bij je aangifte wordt het definitief afgerekend.

Je premie was destijds aftrekbaar, dus de belasting komt nu. Het verschil tussen het tarief van toen en het tarief van nu bepaalt of je er per saldo op vooruitgaat. Hoeveel je destijds mocht inleggen lees je op de pagina over jaarruimte berekenen.

De schijven van 2026

Belastbaar inkomen	Tot je AOW-leeftijd	Vanaf je AOW-leeftijd
Tot € 38.883	35,75%	17,85%
€ 38.884 tot € 78.426	37,56%	37,56%
Vanaf € 78.427	49,50%	49,50%

Het verschil in de eerste schijf is 17,9 procentpunt. Dat is de AOW-premie, die je vanaf je AOW-leeftijd niet meer betaalt. Op een uitkering van € 6.359 per jaar scheelt dat ruim € 1.300 belasting.

Wat je echt betaalt over de laatste euro

De schijventabel vertelt maar de helft van het verhaal. Je algemene heffingskorting en je ouderenkorting lopen af naarmate je inkomen stijgt, en die afbouw werkt als extra belasting. Aan de inlegkant gebeurt precies het omgekeerde, zoals je ziet bij het belastingvoordeel van pensioensparen. Zo ziet je werkelijke tarief per inkomensklasse eruit voor iemand die de AOW-leeftijd heeft bereikt.

Totaal inkomen	Schijftarief	Afbouw kortingen	Wat elke extra euro kost
Tot € 29.736	17,85%	Geen	17,85%
€ 29.736 tot € 38.883	17,85%	3,20% algemene heffingskorting	21,05%
€ 38.883 tot € 46.002	37,56%	3,20%	40,76%
€ 46.002 tot € 59.782	37,56%	3,20% plus 15,00% ouderenkorting	55,76%
€ 59.782 tot € 78.426	37,56%	3,20%	40,76%
Vanaf € 78.426	49,50%	Geen, de kortingen zijn al nul	49,50%

De regel van € 46.002 is de belangrijkste van deze pagina. Daarboven daalt je ouderenkorting van € 2.067 met 15 cent per euro, tot die bij € 59.782 op nul staat. In die zone kost elke extra euro uitkering je 55,8 cent, terwijl je er net onder 40,8 cent kwijt bent.

Twee mensen, hetzelfde kapitaal, een verschil van € 4.000

Beiden hebben € 100.000 en kiezen een looptijd van tien jaar, dus € 11.312 bruto per jaar. Het verschil zit in hun overige inkomen.

	Overig inkomen € 22.000	Overig inkomen € 45.000
Bruto uitkering per jaar	€ 11.312	€ 11.312
Extra belasting	€ 2.134	€ 6.157
Gemiddeld tarief over de uitkering	18,9%	54,4%
Netto per maand	€ 765	€ 430

De tweede persoon houdt per maand € 335 minder over uit hetzelfde bedrag. Wie in die situatie zit, wint met een langere looptijd of met uitkeren in een jaar waarin het overige inkomen lager ligt.

Ontvang je AOW, een werkgeverspensioen en een lijfrente-uitkering, dan houdt elke instantie apart loonheffing in. Elk van hen begint daarbij onderaan in de eerste schijf, want geen van hen kent je totale inkomen.

Bij elkaar opgeteld valt een deel van je inkomen in de tweede schijf. Dat deel is bij niemand ingehouden. Het gevolg is een aanslag achteraf, soms van meer dan duizend euro.

Heb je het geld nog niet nodig, dan hoef je niet te beginnen op de einddatum van je polis of rekening. Je kapitaal blijft doorgroeien en valt in de tussentijd niet in box 3.

De grens ligt bij het jaar waarin je vijf jaar ouder bent dan je AOW-leeftijd. Binnen die termijn mag je zelf kiezen wanneer je start.

Wanneer uitstellen je geld oplevert

Werk je nog en zit je in de tweede of derde schijf, dan betaal je nu 37,56% of 49,50%. Wacht je tot na je AOW-leeftijd en kom je dan onder € 38.883 uit, dan zakt je tarief naar 17,85%. Bij een uitkering van € 6.359 per jaar scheelt dat € 1.342 belasting, elk jaar opnieuw.

Uitstellen heeft ook een keerzijde. Bij een beleggingsrekening loopt je koersrisico door tot het moment waarop je de uitkering vastlegt. Bij een spaarrekening ligt je rente vast op het tarief van het moment waarop je omzet, niet op het tarief van vandaag.

Te laat is duur

Start je niet op tijd, dan behandelt de Belastingdienst je lijfrente als afgekocht. Je betaalt inkomstenbelasting over de volledige waarde in één jaar, meestal tegen 49,50%, plus 20% revisierente. Van € 100.000 blijft dan rond de € 30.000 over.

Afkopen betekent dat je het hele bedrag in één keer laat uitbetalen. Dat mag, en het kost je een groot deel van je kapitaal.

Rekenvoorbeeld bij € 40.000

Je hebt de AOW-leeftijd bereikt en ontvangt € 30.000 aan AOW en pensioen. Je koopt een lijfrente van € 40.000 af.

	Bedrag
Afkoopsom	€ 40.000
Inkomstenbelasting	€ 16.618
Revisierente 20%	€ 8.000
Wat je overhoudt	€ 15.382

Je houdt 38,5% van je kapitaal over. Dat komt doordat de afkoopsom bovenop je inkomen komt en je in één klap door de zone van de aflopende ouderenkorting heen schiet.

Drie situaties waarin afkopen minder kost

Sta je op het punt om af te kopen omdat je nu geld nodig hebt, reken dan eerst een korte looptijd door in de tool hierboven. Vijf jaar uitkeren levert je van € 40.000 ruim € 8.500 bruto per jaar op, zonder revisierente.

Je bent niet gebonden aan de partij waar je hebt opgebouwd. Je mag je kapitaal overzetten naar een andere aanbieder, en dat kost geen belasting.

	Bancaire uitkering	Verzekerde uitkering
Looptijd	Vaste periode die je zelf kiest	Ook levenslang mogelijk
Bij overlijden	De resterende termijnen gaan naar je erfgenamen	Stopt, tenzij je een partnerdekking meeneemt
Hoogte	Volgt uit je kapitaal, de rente en de looptijd	Lager per maand, want de verzekeraar draagt het langlevenrisico
Rente vastzetten	Bij omzetting, voor de hele looptijd	Bij omzetting, voor de hele looptijd
Risico	Je kapitaal kan opraken voordat jij dat doet	Je uitkering loopt door, hoe oud je ook wordt

De keuze draait om de vraag welk risico je liever draagt. Een bancaire uitkering geeft meer per maand en stopt op de afgesproken datum. Een levenslange uitkering geeft minder per maand en houdt niet op. Welke aanbieders wat bieden, staat op de pagina met de beste aanbieders voor pensioensparen.

Bij een bancaire uitkering gaat het recht op de nog niet uitgekeerde termijnen over op je erfgenamen. Zij ontvangen de resterende uitkeringen en betalen daarover inkomstenbelasting in het jaar waarin ze het geld krijgen.

Bij een levenslange uitkering via een verzekeraar stopt de betaling op het moment van overlijden. Wil je dat je partner doorbetaald krijgt, dan spreek je dat vooraf af. Je uitkering wordt daardoor lager, want de verzekeraar dekt dan twee levens.

Over een lijfrente-uitkering of pensioenuitkering die je als nabestaande ontvangt, betaal je geen erfbelasting. Wel verlaagt de waarde van die uitkering je partnervrijstelling voor de erfbelasting. Heb je nog kapitaal in de opbouwfase staan, dan kunnen je erfgenamen daar geen doorlopende inleg mee doen, alleen laten uitkeren.

De Fiscale Verzamelwet 2026 heeft twee dingen aangepast die direct raken aan het moment waarop je uitkering start.

De bedragen van 2025 en 2026 naast elkaar

	2025	2026
Maximum tijdelijke oudedagslijfrente	€ 26.781	€ 27.192
Grens afkoop kleine lijfrente	€ 5.429	€ 5.513
Vrijstelling bij arbeidsongeschiktheid	€ 50.664	€ 51.440
Ouderenkorting maximaal	€ 2.035	€ 2.067
Inkomensgrens ouderenkorting	€ 45.308	€ 46.002
Eerste schijf tot je AOW-leeftijd	35,82%	35,75%

Veel pagina’s over dit onderwerp noemen nog het maximum van € 26.781 of zelfs € 22.089. Vergelijk het bedrag dat je aanbieder aanhoudt daarom met het jaartal erbij.

Begin minimaal drie maanden voor je einddatum. Aanbieders hebben verwerkingstijd nodig en een gemiste datum kost je de revisierente.

Wil je weten of je huidige inkomen straks toereikend is, reken dan eerst je pensioengat uit. Bouw je nog op en wil je weten hoeveel je dit jaar mag inleggen, kijk dan bij reserveringsruimte.

De vragen die het vaakst terugkomen over de uitkeerfase, met de bedragen van 2026.

Heb je je keuze gemaakt? Geef je aanbieder door welke looptijd je wilt en bij welke instantie de loonheffingskorting loopt. Beide velden staan op hetzelfde formulier en beide bepalen wat er maandelijks binnenkomt.

Wat je moet inleggen om op een bepaald kapitaal uit te komen, staat op pensioensparen berekenen.

Bedragen en regels gecontroleerd op 23 augustus 2026 bij de Belastingdienst en het Belastingplan 2026. Maximum tijdelijke oudedagslijfrente 2026: € 27.192. Grens afkoop kleine lijfrente 2026: € 5.513. Ouderenkorting 2026: € 2.067 tot een verzamelinkomen van € 46.002.