Dion
Een pensioengat is het verschil tussen het inkomen dat je na je AOW-leeftijd nodig hebt en het inkomen dat je dan krijgt. Je berekent het door je AOW en je opgebouwde pensioen bij elkaar op te tellen en dat bedrag af te trekken van het inkomen dat je wilt overhouden.
Met de rekentool hieronder zie je binnen een minuut hoe groot dat verschil bij jou is, per jaar en per maand.
Deze uitleg is informatief en geen financieel advies.
De betekenis
Wat een pensioengat is
Je inkomen na je AOW-leeftijd komt meestal uit twee bronnen: de AOW van de overheid en het pensioen dat je via werkgevers hebt opgebouwd. Valt de som daarvan lager uit dan wat je wilt uitgeven, dan heb je een pensioengat. Pensioentekort betekent hetzelfde. Het gat zelf vul je aan in de derde pijler, uitgelegd in wat is pensioensparen.
De bekendste maatstaf is 70% van je laatstverdiende bruto salaris. Die vuistregel stamt uit de tijd dat pensioen op je eindsalaris werd gebaseerd. Vrijwel alle regelingen rekenen inmiddels met je gemiddelde salaris over je hele loopbaan, dus 70% halen lukt lang niet iedereen.
De rekentool
Je pensioengat berekenen
Je hebt drie gegevens nodig. Twee daarvan haal je uit hetzelfde overzicht.
- Je verwachte pensioen per jaar. Log met DigiD in op mijnpensioenoverzicht.nl en noteer het brutobedrag zonder AOW
- Je bruto jaarinkomen van nu, van je loonstrook of je aangifte
- Je woonsituatie op je AOW-datum, want alleenstaanden krijgen een hogere AOW dan samenwonenden
Schatting met de AOW-bedragen van 1 juli 2026 en een uitkeringsduur van twintig jaar. Alle bedragen zijn bruto. De tool rekent zonder inflatie en zonder belastingvoordeel op je inleg, dus in de praktijk kost het dichten van je gat minder dan hier staat.
Rekenvoorbeeld bij een inkomen van € 45.000
Je verdient € 45.000 bruto, je woont straks alleen en op mijnpensioenoverzicht.nl staat € 6.000 aan werkgeverspensioen per jaar.
Wat je nodig hebt70% van € 45.000 bruto
Wat je krijgtAOW plus opgebouwd pensioen
Bruto bedragen per jaar, met de AOW voor een alleenstaande.
Je wilt € 31.500 per jaar en je komt uit op € 27.200. Het gat is € 4.300 per jaar, ongeveer € 358 per maand. Om dat twintig jaar lang uit te keren heb je op je pensioendatum rond de € 64.000 nodig bij 3% rendement. Heb je nog twintig jaar te gaan, dan is dat ongeveer € 196 per maand inleggen.
De 70%-norm
Hoeveel inkomen je later nodig hebt
De 70% is een startpunt, geen norm waar je aan vastzit. Wat je werkelijk nodig hebt volgt uit je uitgaven. Een paar posten verdwijnen namelijk vanzelf.
| Wat verandert na je AOW-leeftijd | Effect op je uitgaven |
|---|---|
| Je betaalt geen pensioenpremie meer | Omlaag |
| Je betaalt geen AOW-premie meer, waardoor het tarief in de eerste schijf lager ligt | Omlaag |
| Je hypotheek is bij veel mensen afgelost of grotendeels afbetaald | Omlaag |
| Woon-werkverkeer en kosten voor kinderen vallen weg | Omlaag |
| Meer tijd voor reizen, hobby’s en de eerste jaren vaak een actiever leven | Omhoog |
| Zorgkosten en hulp in huis nemen op latere leeftijd toe | Omhoog |
Zet daarom je vaste lasten van nu naast je verwachte lasten straks. Kom je daarmee onder de 70% uit, vul dan in de tool 60% in. Iemand met een afbetaald huis heeft nu eenmaal minder nodig dan iemand die blijft huren.
Wat de AOW zelf oplevert
De AOW-leeftijd is in 2026 en 2027 zeven-en-zestig jaar en gaat in 2028 naar 67 jaar en 3 maanden. Dit zijn de bedragen per 1 juli 2026, voor wie de volledige AOW heeft opgebouwd.
| Situatie | Bruto per maand | Vakantiegeld per maand | Bruto per jaar |
|---|---|---|---|
| Alleenstaand | € 1.662,16 | € 104,78 | € 21.203 |
| Samenwonend of getrouwd, per persoon | € 1.139,39 | € 74,85 | € 14.571 |
Je bouwt AOW op in de vijftig jaar voor je AOW-leeftijd, 2% per jaar. Woonde of werkte je in die periode buiten Nederland, dan gaat er per ontbrekend jaar 2% af. Dat is voor veel mensen de stilste oorzaak van een tekort.
De oorzaken
Waardoor een pensioengat ontstaat
Vrijwel niemand bouwt veertig jaar onafgebroken bij dezelfde werkgever op. Elke onderbreking laat een spoor na in je overzicht.
| Oorzaak | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Werken als zzp’er | Geen werkgever, dus geen opbouw. Je regelt het zelf of je bouwt niets op |
| Werkgever zonder pensioenregeling | Ongeveer een op de acht werknemers zit in deze situatie |
| Parttime werken | Je opbouw daalt mee met je uren |
| Van baan wisselen | Regelingen verschillen per sector, en tussen twee banen ligt de opbouw stil |
| Scheiding | Je ex heeft recht op de helft van het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd |
| Periode in het buitenland | Minder AOW-opbouw, en meestal ook geen Nederlands werkgeverspensioen |
| Bonus, overwerk of een leaseauto | Die tellen vaak niet mee in je pensioengevend salaris |
| Salarissprong laat in je loopbaan | Bij middelloon telt je gemiddelde salaris, dus die sprong werkt beperkt door |
Een jongere partner: het gat tot zijn of haar AOW
Bereik jij de AOW-leeftijd terwijl je partner nog jonger is, dan krijg je alleen je eigen AOW voor samenwonenden: € 1.139,39 bruto per maand. De partnertoeslag die dat verschil vroeger opving, is per 2015 vervallen. Bij een leeftijdsverschil van vijf jaar loopt dat op tot ruim € 68.000 bruto aan gemist inkomen, tenzij je partner in die jaren zelf inkomen heeft.
Wat de nieuwe pensioenwet verandert aan je overzicht
Vroeger stond op je overzicht een bedrag dat je pensioenfonds je min of meer toezegde. Sinds de nieuwe pensioenwet krijg je een eigen pensioenpot. Daar gaat elke maand premie in, en die pot wordt belegd. Wat er straks uitkomt hangt dus af van hoe die beleggingen het doen.
Uiterlijk 1 januari 2028 werkt elke pensioenregeling zo. Meer dan de helft is al over. Dat pakte tot nu toe gunstig uit: die pensioenen gingen gemiddeld 14% omhoog.
Voor jou verandert vooral wat je op mijnpensioenoverzicht.nl ziet staan. Waar eerst één bedrag stond, staan er nu drie naast elkaar.
- Het bedrag dat je waarschijnlijk krijgt
- Een lager bedrag, voor als het tegenzit met de beleggingen
- Een hoger bedrag, voor als het meezit
Vul in de rekentool het middelste bedrag in. Kijk daarna wat er gebeurt als je het laagste invult. Dat verschil laat zien hoe zeker je pensioen is.
De oplossingen
Je pensioengat dichten
Er zijn zes routes, en ze verschillen sterk in wat ze opleveren en wat ze van je vragen.
| Route | Wat het oplevert | Waar je op let |
|---|---|---|
| Pensioensparen op een lijfrenterekening | Aftrek nu, vaste rente, je weet precies wat je krijgt | Groeit langzaam. Bij de huidige rentes houd je na inflatie weinig over |
| Pensioenbeleggen op een lijfrenterekening | Dezelfde aftrek, en op lange termijn een hoger verwacht rendement | De waarde beweegt mee met de beurs. Past bij tien jaar of meer tot je pensioen |
| Extra bijsparen via je werkgever | Vaak de laagste kosten, soms betaalt je werkgever mee | Niet elke regeling biedt deze mogelijkheid |
| Hypotheek versneld aflossen | Lagere vaste lasten, waardoor je minder inkomen nodig hebt | Dat geld zit dan in je huis. Je krijgt het er alleen uit door te verkopen of opnieuw te lenen |
| Sparen of beleggen in box 3 | Je blijft er altijd bij kunnen | Geen aftrek, en boven de vrijstelling betaal je box 3-heffing |
| Langer doorwerken | Meer opbouw en minder jaren die je moet overbruggen | Werkt alleen als je gezondheid en je werkgever meewerken |
De eerste twee routes zijn fiscaal identiek. Je legt in op een lijfrenterekening en trekt hetzelfde bedrag af, alleen kies je zelf of dat geld op een spaarrente staat of belegd wordt. Heb je nog meer dan tien jaar te gaan, dan weegt dat verschil zwaar: bij een spaarrente van 3% groeit € 200 per maand in twintig jaar naar ongeveer € 66.000, bij 5% naar ongeveer € 82.000.
Daar staat tegenover dat een belegging kan dalen. Zit je binnen tien jaar van je pensioendatum, dan heb je weinig tijd om een slecht beursjaar goed te maken en is de vaste rente van pensioensparen rustiger.
Inleggen met belastingvoordeel via je jaarruimte
De Belastingdienst betaalt mee als je zelf pensioen opbouwt. Wat je op een lijfrenterekening zet, mag je van je inkomen aftrekken. Over dat deel betaal je dus geen belasting, en dat bedrag krijg je terug via je aangifte.
Daar zit een grens aan, en die heet je jaarruimte. Zo reken je hem uit voor 2026, met het voorbeeld van iemand die € 45.000 verdient.
| Stap | Wat je doet | Bedrag |
|---|---|---|
| 1 | Je bruto inkomen van vorig jaar | € 45.000 |
| 2 | Haal daar € 19.172 vanaf. Over dat eerste stuk krijg je later AOW, dus daar hoef je niet zelf voor te sparen | € 25.828 |
| 3 | Neem daar 30% van | € 7.748 |
| 4 | Haal je eigen pensioenopbouw eraf: je factor A van € 700 keer 6,27 | € 3.360 |
Deze persoon mag in 2026 dus € 3.360 inleggen met belastingvoordeel. Doet hij dat, dan daalt zijn belastbaar inkomen met datzelfde bedrag. Over zijn laatst verdiende euro’s betaalt hij 37,56% belasting. Zijn algemene heffingskorting stijgt door de aftrek ook, waardoor hij in totaal 43,96% terugkrijgt: ongeveer € 1.477. Hoe dat percentage opgebouwd is, lees je bij het belastingvoordeel van pensioensparen.
Let op dat die € 3.360 iets anders is dan het tekort van € 4.300 uit het rekenvoorbeeld. Je jaarruimte zegt hoeveel je mág inleggen met aftrek, je tekort zegt hoeveel je mist. Die twee vallen zelden gelijk uit. Is je jaarruimte kleiner dan je tekort, dan leg je dat maximum in en zet je de rest op een gewone spaar- of beleggingsrekening.
Per maand scheelt dat flink. De € 196 per maand uit het rekenvoorbeeld kost hem netto ongeveer € 122. De rest legt de Belastingdienst erbij via zijn aangifte.
Verdien je meer of bouw je minder pensioen op via je werk, dan valt je jaarruimte hoger uit, tot € 35.588. Heb je in eerdere jaren niets ingelegd, dan mag je de ruimte van de afgelopen tien jaar alsnog gebruiken, tot € 42.753 bovenop je jaarruimte. Reken dat na op de pagina over reserveringsruimte.
Als zzp’er is je ruimte meestal twee keer zo groot
Werk je voor jezelf, dan bouw je geen pensioen op via een werkgever. Stap 4 uit de tabel valt daardoor weg: je factor A is nul en er gaat niets van je ruimte af. Op de pagina over pensioen opbouwen als zzp’er staat wat dat per maand betekent.
| Stap | Wat je doet | Bedrag |
|---|---|---|
| 1 | Je winst uit onderneming van vorig jaar | € 45.000 |
| 2 | Haal daar € 19.172 vanaf | € 25.828 |
| 3 | Neem daar 30% van | € 7.748 |
| 4 | Geen factor A, dus er gaat niets af | € 7.748 |
Bij hetzelfde bedrag op papier houdt een zzp’er dus € 7.748 aan jaarruimte over, tegenover € 3.360 voor iemand in loondienst. Leg je dat hele bedrag in, dan scheelt dat ruwweg € 2.800 aan belasting. Hoeveel precies hangt af van het tarief waartegen je aftrek valt.
Let op welk winstbedrag je invult. De Belastingdienst rekent met je winst vóór de ondernemersaftrek en vóór de mkb-winstvrijstelling, dus met een hoger bedrag dan de winst die onder aan je aangifte overblijft. Veel rekentools op internet gaan hier de mist in, en dan valt je ruimte honderden euro’s lager uit dan mag.
Werkte je een deel van het jaar in loondienst, tel dan je loon bij je winst op en gebruik alleen de factor A van dat deeljaar.
Waar je die inleg neerzet bepaalt wat er overblijft. In het overzicht van aanbieders en rentes staan de tarieven van tien partijen naast elkaar.
Wanneer aflossen meer oplevert dan inleggen
Een pensioengat verklein je van twee kanten: meer inkomen straks, of lagere lasten straks. Betaal je nu 4,5% hypotheekrente en levert pensioensparen 2,5% op, dan wint aflossen op rendement. Daar staat tegenover dat je bij aflossen geen aftrek krijgt en je hypotheekrenteaftrek deels kwijtraakt.
Vuistregel: staat je rente hoger dan wat je op een lijfrenterekening krijgt en heb je nog een aflosvrij deel, dan is aflossen de rustigere route. Ligt je rente laag en heb je jaarruimte, dan weegt de aftrek zwaarder.
Vragen en antwoorden
Veelgestelde vragen over het pensioengat
Hoe weet ik of ik een pensioengat heb?
Hoe kan ik mijn pensioengat aanvullen?
Hoe voorkom ik een pensioengat?
Is een pensioengat erg?
Ik heb pensioengat en jaarruimte berekend en krijg twee verschillende bedragen. Hoe kan dat?
Kan ik een pensioengat uit eerdere jaren nog inhalen?
Heb ik een pensioengat na een scheiding?
Hoeveel scheelt het als ik een jaar eerder stop met werken?
Telt mijn leaseauto mee voor mijn pensioen?
Volgende stap
Wat je nu kunt doen
Haal eerst je verwachte pensioen op bij mijnpensioenoverzicht.nl en vul de tool hierboven in. Zie je een tekort, reken dan je jaarruimte uit met het hulpmiddel lijfrentepremie van de Belastingdienst. Dat bedrag is je maximum voor dit jaar.
Wil je het voordeel over 2026, dan staat je storting uiterlijk 31 december op je lijfrenterekening. Banken verwerken rond de jaarwisseling trager, dus plan het ruim voor de laatste week. Twijfel je tussen sparen en beleggen, dan helpt de vergelijking op de pagina over pensioensparen vergelijken.
Weet je hoe groot je tekort is, dan reken je op pensioensparen berekenen uit welk maandbedrag dat gat dicht en wat die inleg je netto kost.
Bedragen gecontroleerd op 22 augustus 2026. AOW-bedragen per 1 juli 2026 van de SVB, fiscale bedragen voor belastingjaar 2026 van de Belastingdienst.
[…] aftrek voor lijfrente en banksparen is bedoeld voor mensen met een pensioentekort. Bouw je via je werk al pensioen op, dan telt dat mee. Factor A is de rekenpost waarmee de […]
[…] je nog niet hoeveel je moet inleggen? Reken dan eerst uit hoe groot je pensioengat […]
[…] je niet zeker of je een tekort hebt? Op de pagina over het pensioengat reken je uit hoeveel inkomen je straks mist en wat je per maand opzij zou moeten […]